چگونه بدقولی اوباما و بدزبانی ترامپ موجب تقویت ایران می‌شود؟

Barack Obama, Donald Trump

لفاظی‌های ضد ایرانی ترامپ در کنار تلاش‌های اوباما برای فشار و تهدید ایرانیان، نه تنها منجر به تسلیم آنها نشد، بلکه اتحاد و انسجام ملی و میزان حمایت مردمی از نظام را تقویت کرده است.

سخنرانی روز سه‌شنبه مقام معظم رهبری که از رئیس‌جمهوری جدید آمریکا به دلیل افشای چهره حقیقی ایالات متحده و اثبات روایت چهل ساله جمهوری اسلامی در خصوص حقیقت آمریکا، تشکر کردند، با واکنش گسترده و متنوع افکار عمومی و رسانه‌های بین‌المللی مواجه شد. اما ترامپ اولین رئیس‌جمهوری آمریکا نیست که با اقدامات و سخنانش، حقانیت گفته‌ها و مواضع ضدآمریکایی جمهوری اسلامی را اثبات کرده، موجب اتحاد بیشتر ایرانیان می‌شود. در واقع پیش از ترامپ، این اوباما بود که پیش‌بینی‌های رهبر ایران در خصوص بدعهدی آمریکا را تحقق بخشید.

کمی بعد از پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۱۳ و تصمیم دولت جدید برای مذاکره مستقیم با آمریکا بر سر مسئله هسته‌ای و موافقت کم‌سابقه مقام معظم رهبری با این اقدام، تحلیل‌های مختلف رسانه‌ای در خصوص تغییر موضع ایران در قبال آمریکا و آغاز فصل جدیدی از مناسبات دو کشور منتشر شد. همزمان با اولین سفر حسن روحانی به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل که در نهایت به گفتگوی تلفنی وی با اوباما ختم شد، طی گفتگویی با روزنامه نیویورک تایمز تاکید کردم  که موافقت رهبر ایران با درخواست دولت جدید برای مذاکره مستقیم با آمریکا، اقدامی هوشمندانه است زیرا حتی در صورت شکست مذاکرات [به دلیل زیاده خواهی آمریکا] و یا بدعهدی پس از توافق احتمالی، یکبار دیگر درستی مواضع ایشان در خصوص غرب و بی‌اعتمادی به آمریکا به اثبات می‌رسد.

رهبر انقلاب، بارها در جریان مذاکرات هسته‌ای مواضع خود در خصوص این مذاکرات را تکرار و تصریح کردند که اگرچه با خواست دولت ایران برای مذاکره با آمریکا بطور مشروط موافقت کرده‌اندن، اما به آن خوشبین نیستند. از جمله در دیدار آبان‌ماه خود با دانش‌آموزان و دانشجویان فرمودند: «من فکر نمی‌کنم [از] این مذاکرات آن نتیجه‌ای را که ملت ایران انتظار دارد، به‌دست بیاید، لکن تجربه‌ای است و پشتوانه تجربی ملّت ایران را افزایش خواهد داد و تقویت خواهد کرد.»

سرانجام، دستیابی ایران و گروه ۵+۱ به توافقی هسته‌ای، امیدها را برای پایان بحران ساختگی که بر سر برنامه هسته‌ای ایران افزایش داد؛ بحرانی که به وضع تحریم‌هایی ظالمانه، حتی در زمینه صدور دارو و تجهیزات بیمارستانی به ایران منجر شده بود! ایران کمی بعد از امضای توافق، تعهدات خود از جمله محدودسازی تعداد سانتریفیوژها و غنی‌سازی اورانیوم، کاهش ذخایر اورانیوم غنی‌شده و تغییر کاربری تاسیسات آب سنگین اراک را اجرایی کرد تا در مقابل، آمریکا و اروپا نیز با لغو تحریم‌ها، به جنگ اقتصادی علیه ایران پایان دهند. با این حال، آنطور که مقام‌های بلندپایه دولت ایران (و نه تنها منتقدین توافق هسته‌ای در ایران) می‌گویند، ایالات متحده از انجام تعهدات خود در حوزه بانکی و بیمه و آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده ایران طفره می‌رود.

تلاش‌ها و انتقادات وزیر خارجه، رئیس بانک مرکزی، رئیس سازمان انرژی اتمی و برخی دیگر از مقام‌های ارشد دولت ایران و حتی شکایت ایران به کمیسیون مشترک نظارت بر نحوه اجرای برجام، نیز نه تنها منجر به تغییر رفتار آمریکا نشد بلکه اوباما کمی پیش از ترک کاخ سفید، از وتوی طرح تمدید قانون تحریم ایران (ISA) که به گفته مقام‌های ایرانی نقض برجام محسوب می‌شود، خودداری کرد.

در واکنش به همین اقدامات بود که مقام معظم رهبری طی سخنانی، نه تنها به بدعهدی آمریکایی‌ها در عمل به تعهداتشان اعتراض کردند، بلکه تاکید کرد که اکنون افکار عمومی و حتی کسانی که پیش از این حامی مذاکره با آمریکا بودند، نیز به درستی اظهارات و بی‌اعتمادی رهبر ایران به آمریکا معترفند. ایشان فرمودند: «من چقدر در طول مذاکرات [هسته‌ای] گفتم که آمریکایی‌ها بدعهدند، دروغگویند، پای حرفشان نمی‌ایستند؛ حالا ملاحظه می‌کنید! امروز آن کسی که دارد می‌گوید آنها بدعهدند دیگر من [فقط] نیستم؛ مسئولین محترم کشور، خود مذاکره‌کنندگان ما که این‌همه زحمت کشیدند، می‌گویند.»

در واقع، بدعهدی‌های آمریکا در دوران اوباما که به گفته برخی تحلیل‌گران با هدف فشار به ایران برای امتیازگیری بیشتر از جمهوری اسلامی در مسائل منطقه‌ای انجام می‌گرفت، نه تنها به عقب‌نشینی این کشور نیانجامید بلکه با اثبات غیرقابل اعتماد بودن آمریکا، به تقویت انسجام ملی و همباوری نسبت به سیاست دیرینه بی ثمر بودن مذاکره و تجدید رابطه با آمریکا کمک کرد.

اظهارات جنجالی دونالد ترامپ در جریان رقابت‌های انتخاباتی آمریکا علیه ایران، بویژه بعد از ورود او به کاخ سفید، هدیه دیگر ایالات متحده برای تعمیق انسجام ملی ایرانیان در مواجهه با کاخ سفید بود. از افشاگری‌های ترامپ از نقش آمریکا در تشکیل داعش گرفته تا قانون مهاجرتی او که ورود اتباع هفت کشور مسلمان از جمله ایران به ایالات متحده را ممنوع کرد، موجب شد تا ایرانیانی که اندک امیدی به آینده همکاری با ایالات متحده داشتند، نیز ناامید شده، روایت‌های ۴۰ ساله جمهوری اسلامی از چهره حقیقی آمریکا را تائید کنند. از سوی دیگر،‌ تهدید ضمنی دولت ترامپ به استفاده از قدرت نظامی علیه ایران، نیز تاثیری معکوس اهداف واشینگتن داشته، برپایه شواهد و قرائن موجود و مشهود، ظرف همین چند روز که از زمامداری ترامپ می‌گذرد، موجب اتحاد هرچه بیشتر ایرانیان در برابر آمریکا و افزایش حمایت‌ها از دیدگاه رهبر نظام جمهوری اسلامی شده است. در واقع ترامپ بدون توجه به تجربه روسای جمهور پیشین آمریکا، با تهدید نظامی ایران، آن هم در زمانی که به اعتراف تحلیلگران آمریکایی ایران در قدرتمندترین شرایط خود به سر می‌برد، ایرانیان را بیش از پیش در کنار یکدیگر و در مقابل دولت خود قرار داد.

جای تعجب نیست که اکنون شاهد شکل‌گیری هشتگ‌های ضد آمریکایی در میان کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی باشیم که فارغ از نوع تفکرات سیاسی‌شان، علیه تهدیدات آمریکا موضع‌گیری می‌کنند. در سطحی دیگر، تهدیدات ترامپ حتی اوپوزیسیون داخلی ایران را نیز به اتخاذ مواضعی متفاوت از گذشته واداشته است. بطوریکه محمد خاتمی، رئیس‌جمهوری پیشین ایران که به دلیل حمایتش از اعتراضات بعد از انتخابات سال ۸۸ با محدودیت‌های سیاسی مواجه شده است، روز گذشته طی بیانیه‌ای به تهدیدات ترامپ واکنش نشان داد و خواستار آشتی ملی ایرانیان و حضور اصلاح طلبان در راه پیمایی روز دهم فوریه به مناسبت گرامیداشت ۳۸ مین سالگرد پیروزی انقلاب شد؛ مراسمی که از هم اکنون، به روشنی می‌توان فریاد «مرگ بر آمریکا» را رساتر از چند سال اخیر شنید!

بی تردید، به اتکای همین سابقه تاریخی انسجام ایرانیان در برابر تهدیدات خارجی بود که رهبر انقلاب، در سخنان روز گذشته خود، پاسخ ایران به ترامپ را به ملت ایران محول کردند: «[ترامپ] می‌گوید از من هم بترسید! نه از شما هم نمی‌ترسیم. روز بیست‌ودوم بهمن، مردم جواب این تهدیدها و این حرفها را در خیابان خواهند داد؛ نشان می‌دهند که ملّت ایران در مقابل تهدید چه موضعی می‌گیرد.»

پاسخ بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here

*