سعودی‌ها از سفر ترامپ به عربستان ذوق زده شدند

سفر ترامپ به عربستان

مقامات عربستاني از سفر دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوري آمريکا، به رياض در پايان ماه جاري ميلادي بسيار استقبال کرده‌اند و گمان مي‌کنند اين سفر مي‌تواند نقش رهبري آنها را در قضاياي منطقه‌اي تقويت کند

علاوه بر آن به اعتقاد آن‌ها این سفر نشان می‌دهد که ایالات‌متحده تفاوت بسیاری با دوره رئیس‌جمهوری سابق، باراک اوباما، در رابطه با ریاض و دیگر کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس پیدا کرده است.

منابع آگاه عربستانی اعلام کردند که اظهارات ترامپ که بعد از اعلام سفر او به منطقه بیان شد، باعث شگفتی و خوشحالی مقامات عربستانی شده و همه تردیدهایآن‌ها درباره ایجاد رابطه‌ای جدید با دولت جدید آمریکا را برطرف کرده و برایشان روشن کرده که وی به دنبال ایجاد پیمانی قوی با ریاض است. این منابع اظهارات مدح‌سرایانه عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان، از سفر ترامپ را نشانه‌ای از شوکه شدن مقامات عربستانی دانستند و گفتند اینکه وی گفته است «افتخار می‌کند» کشورش میزبان نخستین سفر رئیس‌جمهوری آمریکا به خارج از کشورش باشد، نشان‌دهنده این ذوق‌زدگی است. درعین‌حال، برای عربستانی‌ها این‌گونه وانمود شده که در نقش‌آفرینیآن‌ها در مبارزه با تندروی و تروریسم به سودشان بزرگ‌نمایی شده است. در عین حال، عربستانی‌ها عجله دارند که روی این نزدیکی سریعی که با روابط دولت آمریکا با عربستان و دیگر کشورهای منطقه به وجود آمده، سرمایه‌گذاری کنند زیرا معتقدند که سال نخست ریاست‌جمهوری ترامپ تعیین‌کننده بوده و به مصلحت اعراب است که اظهارات و سیاست‌های او را در جهت اعمال نقش فعال‌تر آن‌ها در منطقه به سوی خود جذب کنند.

رئیس‌جمهوری آمریکا درباره سفرش به عربستان سعودی گفت: «عربستان دو مرکزیت مقدس در جهان اسلام را در خود جای داده است و بر این‌ اساس ما پایگاه‌های جدید برای همکاری و حمایت از متحدان مسلمانمان در مبارزه با تندروی، تروریسم و خشونت ایجاد می‌کنیم تا آینده‌ای امیدوارکننده‌تر و عادلانه‌تر برای مسلمانان این کشورها به وجود آوریم.» ترامپ در ادامه افزود: «وظیفه ما دیکتهکردن به دیگران نیست تا به آن‌ها بگوییم چگونه زندگی کنند بلکه ایجاد پیمانی از دوستان و شرکایی است که با ما در هدف مبارزه با تروریسم و تحقق امنیت و ثبات در خاورمیانه شریک هستند.»

ناظران بر این اعتقادند که اظهارات ترامپ این پیام مهم را به عربستان می‌رساند که دیکته‌های اصلاح‌طلبانه‌ای را که دولت اوباما پیش‌ازاین برای عربستان بیان می‌کرد، قبول ندارد و به‌هیچ‌وجه به دنبال اصلاحات در عربستان نیست و واقعیت عربستان را که به‌هیچ‌وجه اصلاحات گسترده را برنمی‌تابد و تنها اصلاحات جزئی در داخل با توجه به فضای دینی و فقهی حاکم بر آن اعمال شود، کفایت می‌کند را قبول دارد. از سال‌ها پیش عربستان اصلاحات کوچکی را به دور از بزرگ‌نمایی رسانه‌ای دنبال می‌کند که دلیل عمده این پنهان‌کاری ترس از واکنش جریان‌های تندرویی است که اکثراً بر نهادهای تأثیرگذار مثل منبرهای دینی، آموزشی و رسانه‌ای تسلط دارند. پیش از این دولت جدید آمریکا درمیزبانی از محمد بن سلمان، جانشین ولیعهد عربستان، این پیام را رسانده بود که از گزینه اصلاح با توصیفات خالص عربستانی حمایت می‌کند. در این سفر، ترامپ و محمدبن سلمان اظهارات ضدایرانی خود را دوباره تکرار کردند تا به‌این‌ترتیب ترامپ به طرف عربستانی به نوعی اطمینان خاطر دهد که آنچه در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری علیه عربستان بیان کرد چیزی جز راضیکردن رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه نبود.

ناظران همچنین می‌گویند که استقبال ترامپ از اصلاحات محمدبن سلمان موسوم به پروژه «دیدگاه ۲۰۳۰» برای تحول و اصلاحات در عربستان این پیام را می‌دهد که ترامپ از صعود نسل جدید عربستان و کل کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس حمایت می‌کند، برای همین است که نشستی را با رهبران کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس در جریان سفرش به ریاض برگزار خواهد کرد؛ علاوه بر آن در پی این نشست اسلامی- آمریکایی پیمانی گسترده‌تر برای رویارویی با ایران و داعش، هر دو با هم، همان‌طور که قبلاً هم خبر آن را داده بود، ایجاد می‌کند.

وزیر امور خارجه عربستان گفته است که سفر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا به عربستان، همکاری‌ها میان ایالات‌متحده با کشورهای اسلامی برای مبارزه با تروریسم را افزایش می‌دهد و شامل نشست‌هایدوجانبه عربستانی- آمریکایی، دیدار با رهبران کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس و نشستی با دیگر رهبران کشورهای عربی و اسلامی خواهد بود. الجبیر دراین‌باره گفت: «انتظار داریم که این نشست همکاری‌ها میان ایالات‌متحده و کشورهای عربی و اسلامی برای مبارزه با تروریسم و افراط‌گرایی را تقویت کند و لحن مذاکرات مربوط به روابط ایالات‌متحده با جهان عرب و اسلام را تغییر دهد.»

روشن است که ترامپ تجدیدنظر کاملی نسبت به مواضع سلف خود، اوباما در قبال منطقه خاورمیانه اعمال کرده، الان او به دنبال ایجاد وضعیتی است که به واشنگتن اجازه دهد که در تجمیع متحدانشان براساس وضعیتی روشن‌تر و منسجم‌تر بازنگری کند.

مارتین ایندیک، نایب‌رئیس اجرایی مرکز مطالعات بروکینگز، دراین‌باره می‌گوید: «برنامه اوباما برای نزدیکی به کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس با محوریت ایجاد روابط مستقیم با ملت‌های عربی از طریق سخنرانی‌اش در قاهره در سال ۲۰۰۹ بود اما نزدیکی ترامپ به کشورهای عربی بر اساس مشارکت با حکومت‌های حاکم بر کشورهای عربی بدون صحبت مستقیم با ملت‌هاست؛ اتفاقی که رهبران عرب آن را نسبت به سیاست اوباما ترجیح می‌دهند.»

یکی از معاونان ترامپ نیز که نخواست نامش فاش شود، در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک‌تایمز گفت: «فرقی اساسی میان سیاست دو دولت برای تمرکز بر قدرت و نفوذ آن‌ها در قبال ایران وجود دارد. قدرت ایران در منطقه سبب شده است تا اعتماد کشورهای عربی به رهبران آمریکا بعد از اظهارات تند ترامپ در تبلیغات انتخاباتی‌اش افزایش یابد و تقویت شود. چنین اعتمادی در دوران اوباما نبود، او از عربستان دیدن کرد، درحالی‌که به دنبال آغاز عملیات صلح میان اعراب و اسرائیل بود اما به نظر می‌رسد که ترامپ از تعامل اوباما درس گرفته و «تنگ‌نظری» نسبت به متحدان عرب حوزه خلیج‌فارس را کنار گذاشته است.»
مسئولان آمریکایی که در هواپیمای اوباما در خلال سفرش به عربستان با او همراه بودند به نیویورک‌تایمز گفتند: «وقتی پادشاه عربستان، ملک عبدالله بن عبدالعزیز در پاسخ به تقاضای اوباما گفت که ما آخرین کشوری خواهیم بود که با اسرائیلی‌ها صلح خواهیم کرد، اوباما شوکه شد.» بعد از تحولات غیرسنتی در حکومت عربستان که از زمان به قدرترسیدن ملک سلمانبن عبدالعزیز به وجود آمد، واشنگتن تغییرات ریشه‌ای را در تعاملات خود با عربستانسعودی طی دو دوره اخیر دولت‌های آمریکا شاهد بوده است. عربستان در وهله‌های اخیر با بزرگ‌نمایی در نفوذ ایران در منطقه به هر قیمتی با سیاست‌های ترامپ همراه بوده است. یک مقام عالی‌رتبه در کاخ سفید گفت که ترامپ «از آمادگی رهبران جدید عربستانی برای همکاری با ایالات‌متحده شگفت‌زده شده است.»

پاسخ بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here

*