آکو سالمی، عکاس ایرانی مرکز پولیتزر، در پروژه‌ای به آثار زیانبار تغییرات آب و هوایی در ایران پرداخته و تلاش کرده است با عکس‌های خود توجه عمومی را به این موضوع جلب کند.

نشریه نیویورکر در مطلبی به آثار مخرب تغییرات آب و هوایی بر ایران و تلاش‌های دولت برای مقابله با آن پرداخته است. کارولین کورمن خبرنگار نیویورکر در این مطلب با آکو سالمی، عکاس ایرانی مرکز پولیتزر، گفتگویی را ترتیب داده است.

در ادامه ترجمه «صفحه اول» از این مطلب را می‌خوانیم.

آکو سالمی که به حرفه عکاسی مشغول است، فعالیت خود را از دوران نوجوانی آغاز کرد. او در شمال ایران بزرگ شده است. اولین موضوع عکاسی او رودخانه‌ای نزدیک به محل سکونتش بود که اکنون بسیار آلوده است. در ایران جایی که سالمی زندگی می‌کند، مانند بیشتر مناطق کم‌آب خاور‌میانه، تغییرات آب و هوایی باعث خشکسالی شده است. دریاچه ارومیه، که زمانی ششمین دریاچه آب شور جهان محسوب می‌شد، اکنون تنها ۱۰ درصد از میزان آبی که در دهه هفتاد میلادی داشت را ذخیره دارد. (رودخانه دوران کودکی سالمی نیز یکی از انشعابات همین دریاچه بود.) سطح آب دریا در سواحل جنوبی ایران، جایی که بیشتر زیرساخت‌های نفتی و پتروشیمی کشور نیز قرار دارد، تا پایان قرن بیست و یکم حدود ۷۰ سانتی متر بالا می‌آید، و تا سال ۲۰۷۰ سالانه محل سکونت بیش از ۲۰۰ هزار نفر را زیر آب می‌برد. سالمی به من گفته است که بسیاری از هموطنانش هنوز در مورد گرمایش کره زمین آگاهی ندارند. او گفت: «آنها در مورد خشکسالی و کمبود آب می‌دانند، اما نمی‌دانند که چرا این مشکلات به وجود می‌آید.»

سالمی سال گذشته در حالی که تمامی این موضوعات را در ذهن خود داشت و به آنها فکر می‌کرد، تصمیم گرفت به شهرهای مختلف ایران سفر کرده و از این تغییرات آب و هوایی مدارکی جمع‌آوری کند. (پروژه وی از سوی مرکز پولیتزر حمایت شده و اخیراً به عنوان پاداش از طرف این موسسه به او بورسیه تعلق گرفته است.) سالمی از سه بندر در خلیج فارس شروع به کار کرد. او یک سری عکس از این مناطق گرفت که همگی سیاه و سفید بودند. این تصاویر نمایش دهنده آب‌گرفتگی تدریجی و غم انگیز در این نواحی بودند. مردم در عکس‌های او یا در سایه پنهان هستند و یا اینکه در فاصله دور قرار گرفته‌اند، آنها تنها سایه‌هایی هستند در سرزمینی بزرگ و بی‌روح. در یکی از عکس‌های او، دو مرد ماهی‌گیر در کنار ساحل ایستاده‌اند و تورهای ماهیگیری را از دریا بیرون می‌کشند. دورتر از آنها دود غلیظی در خط افق پیداست که مربوط به منطقه پارس جنوبی، بخشی از بزرگترین ذخیره گاز جهان در ایران است. در تصویر دیگری خانم محجبه‌ای در آب قدم می‌زند. در تنها عکس پرتره این عکاس دو دختر دوقلو دست‌های یکدیگر را در ساحل گرفته‌اند. خجالت و آرامش در صورت آنها دیده می‌شود اما عکس بسیار جذاب است. تمرکز دوربین بر دریای سیاهی است که پشت صورت زیبای آنها قرار دارد و منظره‌ای که در آینده آنها دیگر وجود نخواهد داشت.

سالمی همچنین به چندین ناحیه دچار خشکسالی در مرکز و شمال ایران و همین طور دریاچه ارومیه سفر کرده است. زمانی نه چندان دور، هر سال آب تازه از کوه‌های پوشیده از درختان بلوط جنگلی دریاچه را پر می‌کرد و شوری آن را متوازن می‌ساخت. گونه نادری از میگوی آب شور در این آب‌ها زندگی می‌کرد و پرندگان مهاجر مانند فلامینگو‌ها و پلیکان‌ها در دسته‌های عظیم به این منطقه می‌آمدند تا از این میگوها تغذیه کنند. گردشگری، ماهیگیری و کشاورزی در این منطقه رونق داشت. اما چند سال بعد، در دهه ۹۰ میلادی عوامل زیادی باعث کاهش آب این دریاچه شدند؛ عواملی مانند افزایش زیاد جمعیت انسان‌ها، قطع درختان جنگلی، احداث سد، سیستم‌های آبیاری ناکارآمد و کاشت محصولاتی که آب زیادی مصرف می‌کنند. از ده سال پیش که خشکسالی شروع شد، میزان آب دریاچه ارومیه نیز به سرعت رو به کاهش رفت. خیلی زود، میزان نمک موجود در آب این دریاچه به حدی زیاد شد که میگوی آب شور نیز دیگر قادر به تحمل آن نبود؛ به همین دلیل تمام زیست‌بوم (اکوسیستم) منطقه به هم خورد.

در حال حاضر، این دریاچه به نمک‌زاری وسیع تبدیل شده است. در یکی از عکس‌های سالمی لنگری زنگ زده بر روی زمین افتاده که در قسمت جلویی عکس به چشم می‌خورد و زمین‌های ترک خورده و کشتی‌های رها شده در پشت آن دیده می‌شوند. در دیگر عکس‌ها، کوه‌ها در فاصله‌ای دور قرار گرفته و از مه پوشیده شده‌اند. منظره زیباییست، اما در واقع این منطقه اکنون از طوفان شن به ستوه آمده است. این باد و طوفان نمک کف زمین و پسماندهای شیمیایی را به زمین‌های کشاورزی منتقل می‌کند و باعث آلودگی خاک این زمین‌ها می‌شود، به همین ترتیب محصولات کشاورزان کاهش و بیماری‌های تنفسی و سرطان افزایش می‌یابد و نوزادان نیز ناقص به دنیا می‌آیند. سالمی در این رابطه گفت: «بسیاری از مردم در ایران به دلیل شرایط آب و هوایی بد به مناطق دیگر نقل مکان کرده‌اند. بیشتر افرادی که در نزدیکی دریاچه ارومیه سکونت داشتند برای یافتن شغل جدید مجبور به ترک خانه‌هایشان شده‌اند.»

ماه اکتبر گذشته، محققان دانشگاه ام آی تی مطالعه‌ای  در مورد « دمای منطقه جنوب غربی آسیا در آینده» انجام دادند و طی آن به این نتیجه رسیدند که اگر تا سال ۲۰۷۰ انتشار گازهای گلخانه‌ای در سراسر جهان کاهش پیدا نکند، خلیج فارس شاهد امواج گرمی خواهد بود که بسیاری از انسان‌ها جان سالم از آن به در نمی‌برند.

برخلاف دونالد ترامپ، رئیس جمهور منتخب آمریکا، حسن روحانی، رئیس جمهور ایران معتقد است که مصرف بیش از اندازه سوخت‌های فسیلی دلیل اصلی تغییرات آب و هوایی است. سال گذشته، او توافق‌ اقلیمی پاریس را امضا کرد و دولت وی متعهد شد تا میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای را در ایران ۴ درصد کاهش دهد، و اگر آمریکا تحریم‌های ضد ایران را لغو کند، ایران می‌تواند تا ۱۲ درصد از میزان انتشار این گازها بکاهد. اما تلاش‌هایی که در خصوص تولید زیرساخت‌های انرژی پاک صورت گرفته هنوز خیلی جدی نیست.

پاسخ بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here

*