ظریف: «تجهزات نظامی زیبا» خاورمیانه را نجات نخواهد داد

وزیر امور خارجه ایران در مقاله‌ای که در روزنامه نیویورک تایمز از او به چاپ رسیده است، تأکید کرد برخلاف سعودی‌ها، ایران به دنبال یک راه حل سیاسی در سوریه و عراق است.

محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران، در مقاله روز جمعه خود در روزنامه نیویورک تایمز ضمن انتقاد از توافق تسلیحاتی اخیر میان آمریکا و عربستان سعودی، از کشورهای منطقه خواسته است به صلح در خاورمیانه یک شانس دیگر بدهند.

متن کامل مقاله به شرح زیر است:

تهران- در حالی که آقای ترامپ پس از امضای یک قرارداد تاریخی تسلیحاتی، میهمان قصرهای خانواده سلطنتی سعودی بود، مردم ایران نتیجه یک انتخابات واقعی و چالشی را جشن می‌گرفتند. انتخابات عزم رأی‌دهندگان ایرانی برای ادامه مسیر میانه‌روی و تعامل سازنده بر اساس احترام متقابل را نشان داد – مسیری که توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ را میسر نمود.

اگر کارایی روش‌های قبلی ملاکی برای موفقیت در آینده باشد، ۱۱۰ میلیارد دلار دیگر برای سلاح، نه «بار هزینه‌های اضافی را از دوش واشنگتن برخواهد داشت» و نه «به امنیت دراز مدت عربستان» — آن‌گونه که وزارت امور خارجه آمریکا ادعا می‌کند — کمکی خواهد کرد. آخرین باری که سعودی‌ها چنین مبلغ هنگفتی را هزینه کردند، بیش از ۷۰ میلیارد دلار به صدام حسین برای تسلیح وی در تجاوز به ایران در دهه هشتاد میلادی پرداخت کردند: ولی ببینید نتیجه این کار برای دنیا و خود آنها چه بود.

بنابراین در خوش‌بینانه‌ترین حالت، آقای ترامپ مشغول اخاذی و دوشیدن همسایگان سعودی ماست، آن هم از پولی که در واقع قادر به پرداخت آن نیستند. در بدبینانه‌ترین حالت هم، وی آمریکا را به مزدور سعودی‌ها در خاورمیانه تبدیل خواهد کرد – زشتی این حالت زمانی مشخص‌تر می‌شود که بدانیم ۱۵ نفر از هواپیماربایان یازده سپتامبر از اتباع سعودی بوده‌اند. آن‌گونه که از سرکوب مردم در عربستان درست قبل از سفر اقای ترامپ و همینطور حمله مرگبار رژیم بحرین به اعتراض مردمی در این کشور بلافاصله بعد از این سفر مشخص می‌شود، حکام مستبد منطقه این حس را پیدا کرده‌اند که یک چک سفید امضا گرفته‌اند تا تمامی اعتراضات مسالمت‌آمیز باقی‌مانده را سرکوب نمایند.

به عبارت دیگر، اتفاقات بسیار بدی در این بخش از جهان در حال رخ دادن است.

برای جلوگیری از گسترش بیشتر مصیبت تروریسم و افراطی‌گری خشونت‌بار، رهبران مسئول در پایتخت‌های منطقه و سایر کشورهای جهان باید به فوریت اقدام کنند و گام‌های جدی برای مقابله با این خطرهای فوری بردارند. صرف نظر از رقص‌های شمشیر و مهمانی‌های تشریفاتی، تضادهای بنیادینی در منطقه وجود دارد که باید به آنها رسیدگی کرد.

در یمن، عربستان سعودی به شبه نظامیان حوثی حمله می‌کند که خود را بعنوان تواناترین نیروی مقابله با القاعده شبه جزیره عربستان (AQAP)، مرگ‌بارترین گروه شبکه جهانی تروریسم در حال حاضر، به اثبات رسانده است. پشتیبانان غربی ائتلاف تحت رهبری سعودی، انگیزه خود را حمایت از «دموکراسی» می‌خوانند، در حالی که همین مفهوم هم در ریاض و هم در نزد سایر متحدان عرب آمریکا طرفداران اندکی دارد.

تراژدی یمن متأسفانه در سوریه نیز تکرار می‌شود. در آنجا هم نیروهایی که در خطوط مقدم مبارزه با افراط‌گرایان وهابی هستند، همزمان با سیاست ضد تروریسم کشورهای غربی هم تهدید می‌شوند؛ سیاستی که اغلب بصورت سلیقه‌ای دوستان و دشمنانش را انتخاب می‌کند.

بگذارید واضح‌تر بگویم: آنچه آقای ترامپ «انبوه تجهیزات نظامی زیبا» خواند، مردابی را که گنداب تروریسم و افراطی‌گری ستیزه‌جویانه ایجاد کرده‌اند، تخلیه نخواهد کرد. نه «زنجیرهای طلا» و نه «گوی‌های درخشان» یک راه حل جادویی برای چالش‌های اجتماعی- اقتصادی و سیاسی که منشأ افراط گرایی هستند، ارائه نمی‌کنند. چیزی که مؤثر خواهد بود تلاشی واقعی برای ایجاد تعاملی فراگیر میان قدرت‌های منطقه‌ای مبتنی بر یک سیاست همزیستی و پذیرش بی ثمر بودن راه حل‌های نظامی است.

در حالی که عربستان سعودی میلیون‌ها دلار را بصورت بی‌حساب هزینه ترویج ایران‌هراسی می‌کند تا اذهان را از صادرات جهانی خود یعنی وهابیت – که ایدئولوژی افراطی القاعده، داعش و هر گروه تروریستی ویرانگر دیگری از کراچی تا منچستر است – منحرف سازد، ایران به قربانیان افراط‌گرایی در عراق و سوریه کمک می‌کند. ایران ضمن کمک به حفظ بغداد و دمشق از تصرف داعش، فعالانه از راه حل سیاسی برای بحران‌های هر دو کشور حمایت کرده است.

در سال ۲۰۱۳، ایران پیشنهاد یک آتش‌‌بس فوری و یک طرح برای پایان دادن به جنگ در سوریه ارائه داد. برای بیش از دو سال، عربستان سعودی این واقعیت را که درگیری در سوریه راه حل نظامی ندارد رد می‌کرد، آن هم با این توهم که با کشاندن آمریکا به جنگ، دست‌نشاندگان افراطی‌اش به پیروزی در میدان جنگ دست خواهند یافت. پس از قربانی شدن جان‌های بی‌شمار، بالاخره در سال ۲۰۱۵ طرح ما درباره سوریه مبنای قطعنامه ۲۲۵۴ شورای امنیت سازمان ملل متحد شد.

به تازگی، ابتکار گفتگویی که توسط ایران، ترکیه و روسیه برقرار شد، هرچند هنوز ایده‌آل نیست، توانست به یک سازوکار مؤثر برای کاهش تنش‌ها تبدیل شود. دیپلماسی دومسیره در قبال سوریه، که در آن منازعه کاهش یافته و تلاش‌های ضد تروریسم گسترش می‌یابند، یک فرمول معتبر برای حل تعارضات دیگر منطقه نیز، فراهم می‌کند.

در یمن، از همان روزهای اول شروع خصومت‌ها در بیش از دو سال پیش، ایران یک طرح چهار ماده‌ای برای پایان دادن به جنگی ارائه داد که عربستان سعودی با احساس غرور کاذب از یک پیروزی دوهفته‌ای در آن دم می‌زد. پیشنهاد ایران شامل تضمین آتش‌بس فوری، ارسال فوری کمک‌های انسان‌دوستانه، حمایت از گفتگو بین گروه‌های یمن و کمک به یمنی‌ها برای ایجاد یک دولت فراگیر وحدت ملی با حمایت از همسایگان بود.

در حالی که هفت میلیون یمنی در آستانه قحطی ناشی از اقدامات بشری قرار دارند، و تقریباً نیمی از جمعیت سوریه که آواره شده‌اند، بحران فوری‌تر از آن است که بخواهیم با گرفتن انگشت سرزنش به سمت سایرین وقت را تلف کنیم. در عوض و برای یافتن یک راه حل پایای بلندمدت برای خاتمه دادن به این بلایا، قدرت‌های منطقه‌ای باید عوامل مؤثری را که مشوق افراطی‌گری ستیزه‌جویانه است تشخیص دهند و به آن بپردازند.

در این راستا، ایالات متحده و متحدان آن امروز دو انتخاب دارند. آن‌ها می‌توانند به حمایت مادی و معنوی خود و تشویق عاملان جنگ به تشدید تلاش‌های جنگی‌شان ادامه دهند که بی‌نتیجه بودن آن ثابت شده و مرگ و نابودی بیشتری را به ارمغان می‌آورد و دستیابی به یک راه حل پایدار را پیچیده‌تر می‌کند. یا، همانند آنچه ایران از روز اول گفته است، این دولت‌ها بر ایجاد یک راه حل سیاسی فراگیر با مشارکت همه گروه‌های سیاسی درگیر تمرکز کنند.

در سال ۱۹۹۰، زمانی که من یک دیپلمات جوان بودم، شاهد بودم که چگونه در دوران پس از تصمیم صدام حسین برای تجاوز به کویت و قربانی کردن حامیان مالی عرب خود، وزرای خارجه عربستان و متحدان عرب آن در پاسخ به پیشنهاد همتای ایرانی‌شان برای پایه‌ریزی یک سازوکار فراگیر برای امنیت منطقه مخالفت کردند. بعد از هدر دادن صدها میلیاردها دلار برای خرید سلاح و پس از سال‌ها خونریزی بی حد و حساب، ما به خانه اول بازگشته‌ایم.

اگر ما این چرخه را نشکنیم، این وظیفه خطیر را تنها برای فرزندان و نوادگان خود به جا خواهیم گذاشت. ما باید نسلی باشیم که از تاریخ یاد می‌گیرد و نه نسلی که محکوم به تکرار آن است.

پاسخ بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here

*