«صف سلام» مهمان همیشگی «نگارستان» شد

تابلوی «صف سلام»

تابلوی فتحعلی شاهی «صف سلام» باقی مانده از دوره قاجار در سالن کمال‌الملک باغ موزه نگارستان نصب و برای همیشه ماندگار شد.

این تابلو که در حدود ۵۰ قطعه در انباری دپو شده بود، حدود دو سال گذشته در اختیار دانشگاه تهران قرار گرفت تا پس از مرمت و نصب در باغ موزه نگارستان، نصب و برای همیشه در معرض دید قرار گیرد.

مجید سرسنگی – معاون فرهنگی دانشگاه تهران نیز در سخنانی در مراسم رونمایی گفت: تابلوی فتحعلی شاهی «صف سلام» از مهم‌ترین عناصر ایران در دوره قاجار است که سال‌های زیادی مفقود بود و تلاش زیادی انجام دادیم تا به باغ‌موزه نگارستان منتقل و نصب شود. از حدود دو سال پیش نیز مراحل مرمت و نصب این تابلو طول کشید. بخش‌هایی از این تابلو به شدت آسیب دیده و نیازمند مرمت بود که در طول دو سال گذشته توسط متخصصان مرمت آن انجام شد.

 

انگار تابلوی «صف سلام» با خمپاره منهدم شده بود

آیدین آغداشلو – نقاش نیز که بخشی از مرمت این دیوار نگاره قاجاری را بر عهده داشت، در سخنانی در این مراسم اظهار کرد: این اثر به اندازه‌ای آسیب دیده بود که در نگاه نخست فکر می‌کردیم آن را با خمپاره منهدم کرده‌اند. طبیعت، بی‌اعتنایی و مهم ندانستن این اثر تاریخی باعث تخریب آن در حالت کلی بود.

او افزود: خوشبختانه نقاشی «صف سلام» با چاره اندیشی فرهنگیان مسئول نجات پیدا کرد. در زمان مرمت با دقت زیادی به آن نگاه کردم. رنگ‌های زنده‌ای داشت و تاریخ را در خود زنده می‌کرد اما نباید یک اصل را از یاد برد که در مرمت این نوع آثار هیچ‌گاه نباید به طور کلی و یکپارچه آن را مرمت کرد. باید بخش قدیم و جدید آن مشخص باشند.

وی با بیان این‌که در طول هزاران سال انسان بخشی از معانی خود را روی دیوارها ثبت کرد، ادامه داد: این دیوارها شامل غارها، سینه کوه‌ها و بناهای تاریخی بودند که معانی انسانی روی آن‌ها ثبت شدند تا حافظه‌ای بنا شود که معنا را تقدم می‌دهد و انسان دارای هویت می‌شود.

او با تأکید بر اینکه تصور جاودانگی از طریق آثار هنری، سابقه‌ای چندین هزار ساله دارد، گفت: نقش برجسته‌های دیواره‌های تخت جمشید، راه‌پله‌ها، درگاه‌ها و همه مواردی از این قبیل، هرکدام هدفی داشتند تا انسان گذشته را بشناسانند.

این هنرمند، بهترین نمونه‌ای که می‌توان درباره آن درنگ کرد و تداوم را دید را نقاشی فتحعلی شاهی «صف سلام» دانست و افزود: این نقاشی یکی از نمونه‌های بازگوکننده آرمان و آرزو و موفقیت انسان‌ها بوده است. انسانی که ۲۵۰۰ سال پیش مجموعه عظیمی را ساخته تا عظمت آن را به رخ بکشد و باعث احترام به آیندگان شود.

او اضافه کرد: دوره سلطنت فتحعلی شاه از ۱۲۱۲ تا ۱۲۵۰ قمری که به نوعی دوره آغاز انحطاط سیاسی و حکومتی محسوب می‌شود. در این دوره نوعی عظمت و اقتدار دیده می‌شود هرچند اصل قضیه این گونه نیست. این نقاشی‌ها از دربار باشکوه فتحعلی شاه به یادگار مانده‌اند. بنابراین باید توجه کنیم که فتحعلی شاه قاجار زمانی که قصد پرداخت غرامت جنگی به روس‌ها را دارد، چه دشواری را تحمل می‌کند، آن یک صحنه تحقیرآمیز بوده است.

وی در ادامه نقاشی دوره زند و قاجار را یکی از دوره‌های اوج نقاشی بعد از اسلام دانست و گفت: سندیت در این دوره، چهره‌ها هستند اما نباید آن‌ها را داوری کرد. در واقع هنر دوره زند و قاجار تعادل هنر ملی ایران است.

در پایان مراسم رونمائی از این تابلوی باقی مانده از دوره قاجار که عصر شنبه – ۱۴ اسفند – در باغ موزه نگارستان برگزار شد، از مرمتگران این تابلوی نفیس، مسئولان باغ نگارستان و یکی از اعضای اداره کل موزه‌ها تقدیر شد.

پاسخ بدهید

Please enter your comment!
Please enter your name here

*